Gẹ́gẹ́ bí gbogbo wa ṣe mọ̀, Singapore, gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè erékùsù olóoru tí òkun yí ká, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìwọ̀n orílẹ̀-èdè rẹ̀ kò tóbi, ó ń dàgbàsókè déédéé. Àwọn ipa ti ohun àlùkò àdánidá aláwọ̀ búlúù – Òkun tí ó yí Singapore ká jẹ́ ohun tí kò ṣe pàtàkì. Ẹ jẹ́ ká wo bí Singapore ṣe ń bá Òkun mu~

Àwọn ìṣòro òkun tó díjú

Òkun ti jẹ́ ibi ìṣúra onírúurú ohun alààyè nígbà gbogbo, èyí tí ó tún ń ran Singapore lọ́wọ́ láti sopọ̀ mọ́ àwọn orílẹ̀-èdè Gúúsù Ìlà Oòrùn Éṣíà àti agbègbè àgbáyé.

Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, àwọn ohun alààyè inú omi bíi àwọn ohun tí kòkòrò àrùn, àwọn ohun alumọ́ọ́nì, àti àwọn ẹranko àjèjì tí ń wọ inú omi kò lè ṣàkóso ní ààlà ilẹ̀ ayé. Àwọn ọ̀ràn bíi ìdọ̀tí inú omi, ìrìnàjò ojú omi, ìṣòwò ẹja, ìdúróṣinṣin ìtọ́jú ohun alààyè, àwọn àdéhùn àgbáyé lórí ìtújáde ọkọ̀ ojú omi, àti àwọn ohun àlùmọ́nì jíjìnlẹ̀ inú omi gíga jẹ́ gbogbo ààlà.

Gẹ́gẹ́ bí orílẹ̀-èdè tí ó gbẹ́kẹ̀lé ìmọ̀ àgbáyé láti mú kí ọrọ̀-ajé rẹ̀ gbòòrò síi, Singapore ń tẹ̀síwájú láti mú kí ó kópa nínú pínpín àwọn ohun àlùmọ́nì agbègbè pọ̀ sí i, ó sì ní ojuse láti kó ipa nínú gbígbé ìdúróṣinṣin àyíká lárugẹ. Ojútùú tí ó dára jùlọ nílò ìfọwọ́sowọ́pọ̀ tímọ́tímọ́ àti pínpín àwọn ìwádìí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì láàrín àwọn orílẹ̀-èdè.

Ṣe idagbasoke imọ-jinlẹ okun pẹlu agbara

Ní ọdún 2016, Àjọ Ìwádìí Orílẹ̀-èdè Singapore dá Ètò Ìwádìí àti Ìdàgbàsókè Ìmọ̀-Ẹ̀rọ Òkun sílẹ̀ (MSRDP). Ètò náà ti ṣe ìrànlọ́wọ́ fún àwọn iṣẹ́ mẹ́tàlélógún, títí bí ìwádìí lórí ìfọ́ omi ní àsìdì, ìfaradà àwọn iyẹ̀fun coral sí ìyípadà àyíká, àti ṣíṣe àwọn odi omi láti mú kí onírúurú ohun alààyè pọ̀ sí i.
Àwọn onímọ̀ ìwádìí méjìdínlọ́gọ́rin láti àwọn ilé-ẹ̀kọ́ gíga mẹ́jọ, títí kan Yunifásítì ìmọ̀-ẹ̀rọ Nanyang, ló kópa nínú iṣẹ́ náà, wọ́n sì ti tẹ̀ àwọn ìwé tó ju 160 lọ tí àwọn ẹlẹgbẹ́ wọn tọ́ka sí. Àwọn àbájáde ìwádìí wọ̀nyí ti mú kí wọ́n dá ètò tuntun kan sílẹ̀, ètò ìmọ̀-ẹ̀rọ Marine Climate Change Science, èyí tí Ìgbìmọ̀ Àwọn Páàkì Orílẹ̀-èdè yóò ṣe.

Awọn ojutu agbaye si awọn iṣoro agbegbe

Ní gidi, Singapore nìkan kọ́ ló ń kojú ìpèníjà àjọṣepọ̀ pẹ̀lú àyíká omi. Ó ju 60% àwọn ènìyàn ayé lọ ń gbé ní etíkun, àti nǹkan bí ìdá méjì nínú mẹ́ta àwọn ìlú tí iye wọn ju mílíọ̀nù 2.5 lọ wà ní etíkun.

Nítorí ìṣòro lílo àyíká omi ju bó ṣe yẹ lọ, ọ̀pọ̀ àwọn ìlú etíkun ń gbìyànjú láti ṣe àṣeyọrí ìdàgbàsókè tó wà pẹ́ títí. Àṣeyọrí Singapore yẹ kí a wò, ó yẹ kí a ṣe àtúnṣe ìdàgbàsókè ọrọ̀ ajé pẹ̀lú ìtọ́jú àwọn ohun alààyè tó ní ìlera àti láti máa tọ́jú onírúurú ohun alààyè inú omi tó lọ́rọ̀.
Ó yẹ kí a mẹ́nu kàn án pé àwọn ọ̀ràn ọkọ̀ ojú omi ti gba àfiyèsí àti ìrànlọ́wọ́ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì àti ìmọ̀ ẹ̀rọ ní Singapore. Èrò ìsopọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa àyíká omi ti wà tẹ́lẹ̀, ṣùgbọ́n kò tíì gbilẹ̀ ní Éṣíà. Singapore jẹ́ ọ̀kan lára ​​àwọn aṣáájú díẹ̀.

Ilé ìwádìí omi kan ní Hawaii, USA, ni a so pọ̀ láti kó àwọn ìwádìí òkun ní ìlà-oòrùn Pacific àti ìwọ̀-oòrùn Atlantic. Oríṣiríṣi ètò EU kìí ṣe pé wọ́n so àwọn ètò ìṣiṣẹ́ omi pọ̀ nìkan, ṣùgbọ́n wọ́n tún kó àwọn ìwádìí àyíká jọ ní àwọn ilé ìwádìí. Àwọn ìṣètò wọ̀nyí ṣe àfihàn pàtàkì àwọn ibi ìpamọ́ data ilẹ̀ ayé tí a pín. MSRDP ti mú kí ipò ìwádìí Singapore pọ̀ sí i ní ẹ̀ka ìmọ̀ nípa omi. Ìwádìí àyíká jẹ́ ogun gígùn àti ìrìn-àjò tuntun, ó sì ṣe pàtàkì jù láti ní ìran lẹ́yìn àwọn erékùṣù láti gbé ìlọsíwájú ìwádìí ìmọ̀ nípa omi lárugẹ.

Àwọn àkójọpọ̀ ohun àlùmọ́nì omi Singapore ló wà lókè yìí. Ìdàgbàsókè tó wà pẹ́ títí nínú ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀dá ènìyàn nílò ìsapá àìdáwọ́dúró láti parí rẹ̀, gbogbo wa sì lè jẹ́ ara rẹ̀~