Ha lefats'e le ntse le potlakisa phetoho ea lona ho ea ho eneji e nchafatsoang, mapolasi a moea a lebopong la leoatle (OWFs) a fetoha tšiea ea bohlokoa ea sebopeho sa eneji. Ka 2023, bokhoni ba lefats'e ba matla a moea a lebopong la leoatle bo kentsoeng lefatšeng ka bophara bo fihlile ho 117 GW, 'me ho lebelletsoe hore bo tla imena habeli ho fihlela ho 320 GW ka 2030. Bokhoni ba hona joale ba katoloso bo shebane haholo-holo Europe (bokhoni ba 495 GW), Asia (292 GW), le Amerika (200 GW), ha bokhoni bo kentsoeng Afrika le Oceania bo le tlase haholo (1.5 GW le 99 GW ka ho latellana). Ka 2050, ho lebelletsoe hore 15% ea merero e mecha ea matla a moea a lebopong la leoatle e tla amohela metheo e phaphametseng, e atolose meeli ea nts'etsopele metsing a tebileng haholo. Leha ho le joalo, phetoho ena ea matla e boetse e tlisa likotsi tse kholo tsa tikoloho. Nakong ea mekhahlelo ea kaho, ts'ebetso le ho tlosoa ha mapolasi a moea a lebopong la leoatle, a ka sitisa lihlopha tse fapaneng tse kang litlhapi, liphoofolo tse se nang lesapo la mokokotlo, linonyana tsa leoatle le liphoofolo tse anyesang tsa leoatleng, ho kenyeletsoa tšilafalo ea lerata, liphetoho masimong a motlakase, phetoho ea libaka tsa bolulo, le tšitiso ea litsela tsa ho batla lijo. Leha ho le jwalo, ka nako e tshwanang, meaho ya turbine ya moya e ka boela ya sebetsa e le "mafika a maiketsetso" ho fana ka ditshabelo le ho ntlafatsa mefutafuta ya mefuta ya diphoofolo tsa lehae.
1. Mapolasi a moea a lebopong a baka litšitiso tse ngata ho mefuta e mengata, 'me likarabo li bontša ho hlaka ho hoholo mabapi le mefuta le boitšoaro.
Mapolasi a moea a lebopong la leoatle (OWFs) a na le litlamorao tse rarahaneng ho mefuta e fapaneng e kang linonyana tsa leoatle, liphoofolo tse anyesang, litlhapi le liphoofolo tse se nang lesapo la mokokotlo nakong ea kaho, ts'ebetso le ho emisoa ha mesebetsi. Likarabelo tsa mefuta e fapaneng li fapane haholo. Mohlala, liphoofolo tse fofang tse nang le lesapo la mokokotlo (joalo ka li-gull, li-loon, le li-gull tse menoana e meraro) li na le sekhahla se phahameng sa ho qoba li-turbine tsa moea, 'me boitšoaro ba tsona ba ho qoba boa eketseha ka keketseho ea bongata ba li-turbine. Leha ho le joalo, liphoofolo tse ling tse anyesang tsa leoatleng tse kang liqibi le li-porpoise li bontša boitšoaro bo atamelang kapa ha li bontše karabelo e totobetseng ea ho qoba. Mefuta e meng (joalo ka linonyana tsa leoatle) e ka ba ea tlohela libaka tsa eona tsa ho ikatisa le ho fepa ka lebaka la tšitiso ea polasi ea moea, e leng se fellang ka ho fokotseha ha bongata ba libaka. Ho sisinyeha ha thapo ea ankora ho bakoang ke mapolasi a moea a phaphametseng ho ka boela ha eketsa kotsi ea ho hoheloa ha thapo, haholo-holo bakeng sa maruarua a maholo. Katoloso ea metsi a tebileng nakong e tlang e tla mpefatsa kotsi ena.
2. Mapolasi a moea a kantle ho lebōpo a fetola sebopeho sa marang-rang a lijo, a eketsa mefuta-futa ea mefuta ea libaka empa a fokotsa tlhahiso ea mantlha ea libaka.
Sebopeho sa turbine ea moea se ka sebetsa e le "mafika a maiketsetso", se hohela lintho tse phelang tse fepang ka sefe tse kang li-mussel le li-barnacle, ka hona se ntlafatsa ho rarahana ha sebaka sa bolulo sa lehae le ho hohela litlhapi, linonyana le liphoofolo tse anyesang. Leha ho le joalo, phello ena ea "khothaletso ea limatlafatsi" hangata e lekanyelitsoe haufi le setsi sa turbine, ha ka tekanyo ea libaka, ho ka ba le phokotseho ea tlhahiso. Mohlala, mehlala e bontša hore sebopeho se bakoang ke turbine ea moea sa sechaba sa blue mussel (Mytilus edulis) Leoatleng le ka Leboea se ka fokotsa tlhahiso ea mantlha ka ho fihlela ho 8% ka ho fepa ka sefe. Ho feta moo, tšimo ea moea e fetola ho phahama, ho kopanya ka ho otloloha le kabo bocha ea limatlafatsi, e leng se ka lebisang phellong ea ho theoha ho tloha ho phytoplankton ho ea ho mefuta e phahameng ea trophic.
3. Lerata, masimo a motlakase le likotsi tsa ho thulana ke tsona tse tharo tse kholo tse bolaeang, 'me linonyana le liphoofolo tse anyesang tsa leoatleng ke tsona tse utloang bohloko haholo ho tsona.
Nakong ea kaho ea mapolasi a moea a lebopong la leoatle, mesebetsi ea likepe le ts'ebetso ea ho bokella likhoele e ka baka ho thulana le lefu la likolopata tsa leoatle, litlhapi le li-cetacean. Mohlala o hakanya hore linakong tse phahameng, polasi e 'ngoe le e 'ngoe ea moea e na le karolelano ea ho kopana le maruarua a maholo hang ka khoeli. Kotsi ea ho thulana ha linonyana nakong ea ts'ebetso e shebane le bophahamo ba li-turbine tsa moea (limithara tse 20 - 150), 'me mefuta e meng e kang Eurasian Curlew (Numenius arquata), Black-tailed Gull (Larus crassirostris), le Black-bellied Gull (Larus schistisagus) e sekametse ho kopana le sekhahla se phahameng sa lefu litseleng tsa ho falla. Japane, boemong bo itseng ba ho kenngoa ha polasi ea moea, palo e ka bang teng ea selemo le selemo ea mafu a linonyana e feta 250. Ha e bapisoa le matla a moea a thehiloeng mobung, leha ho se na linyeoe tsa lefu la bo-'mankhane tse tlalehiloeng bakeng sa matla a moea a lebopong la leoatle, likotsi tse ka bang teng tsa ho hoheloa ha cable le ho hoheloa ha bobeli (joalo ka ha li kopantsoe le lisebelisoa tsa ho tšoasa litlhapi tse lahliloeng) li ntse li hloka ho ba hlokolosi ka tsona.
4. Mekhoa ea tlhahlobo le phokotso ha e na maemo a tloaelehileng, 'me tšebelisano ea lefats'e le phetoho ea libaka li hloka ho ntlafatsoa ka litsela tse peli tse bapileng.
Hona jwale, boholo ba ditekolo (ESIA, EIA) ke tsa boemo ba projeke mme ha di na tlhahlobo ya tshusumetso e kopaneng ya projeke le ya nako e fetang (CIA), e fokotsang kutlwisiso ya ditlamorao boemong ba mefuta-futa-sehlopha-tikoloho. Mohlala, ke 36% feela ya mehato ya ho fokotsa ditlamorao e 212 e nang le bopaki bo hlakileng ba katleho. Dibaka tse ding tsa Europe le Amerika Leboya di hlahlobile CIA e kopaneng ya diprojeke tse ngata, jwalo ka tlhahlobo e kopaneng ya dibaka e entsweng ke BOEM ho Atlantic Outer Continental Shelf ya United States. Leha ho le jwalo, di ntse di tobane le diphephetso tse kang data e sa lekaneng ya motheo le tlhokomelo e sa tsitsang. Bangodi ba fana ka maikutlo a ho kgothaletsa kaho ya matshwao a tloaelehileng, maqhubu a bonyane a tlhokomelo, le merero ya tsamaiso e ikamahanyang le maemo ka di-platform tsa matjhaba tsa ho arolelana data (jwalo ka CBD kapa ICES e le moetapele) le mananeo a tlhokomelo ya tikoloho ya dibaka (REMPs).
5. Mahlale a ntseng a hlaha a ho beha leihlo a ntlafatsa ho nepahala ha ho shebella tšebelisano-'moho pakeng tsa matla a moea le mefuta-futa ea lintho tse phelang, 'me a lokela ho kopanngoa mekhahlelong eohle ea potoloho ea bophelo.
Mekhoa ea setso ea ho beha leihlo (joalo ka lipatlisiso tse thehiloeng likepeng le moeeng) e bitsa chelete e ngata ebile e kotsing ea maemo a leholimo. Leha ho le joalo, mekhoa e mecha e kang eDNA, ho beha leihlo melumo, videoography ea ka tlas'a metsi (ROV/UAV) le ho lemoha AI e nka sebaka sa litebello tse ling ka letsoho ka potlako, e nolofalletsang ho latela linonyana khafetsa, litlhapi, lintho tse phelang tse ka tlas'a lefatše le mefuta e hlaselang. Mohlala, litsamaiso tsa mafahla tsa dijithale (Mafahla a Dijithale) li 'nile tsa sisinngoa bakeng sa ho etsisa tšebelisano-'moho lipakeng tsa litsamaiso tsa matla a moea le tikoloho tlas'a maemo a leholimo a feteletseng, leha lits'ebetso tsa hajoale li ntse li le mohatong oa ho hlahloba. Mahlale a fapaneng a sebetsa mehatong e fapaneng ea kaho, ts'ebetso le ho tlosoa tšebetsong. Haeba e kopantsoe le meralo ea ho beha leihlo ea nako e telele (joalo ka moralo oa BACI), ho lebelletsoe hore e tla ntlafatsa haholo ho bapisoa le ho sala morao ha likarabo tsa mefuta-futa ea lintho tse phelang ho pholletsa le litekanyo.
Frankstar e se e le kgale e inehetse ho fana ka ditharollo tse felletseng tsa tlhokomelo ya lewatle, ka boiphihlelo bo pakilweng tlhahisong, kopanyong, tsamaisong le tlhokomelong yaLi-buoy tsa MetOcean.
Ha matla a moea a lebopong la leoatle a ntse a eketseha lefatšeng ka bophara,Frankstare sebelisa boiphihlelo ba eona bo pharaletseng ho tšehetsa tlhokomelo ea tikoloho bakeng sa mapolasi a moea a lebōpong la leoatle le liphoofolo tse anyesang tsa leoatleng. Ka ho kopanya theknoloji e tsoetseng pele le mekhoa e pakiloeng tšimong, Frankstar e ikemiselitse ho kenya letsoho ntlafatsong e tsitsitseng ea matla a nchafatsoang a leoatle le ts'ireletso ea mefuta-futa ea lintho tse phelang metsing.
Nako ea poso: Loetse-08-2025